“Đổi mới giáo dục bắt đầu từ đâu?” Từ những chủ trương lớn của Đảng, từ định hướng của ngành hay từ chính mỗi giờ học, mỗi hoạt động vui chơi của trẻ? Thực tiễn tại Trường Mầm non Bình Minh, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng cho thấy, để đổi mới thực sự đi vào cuộc sống, điều quan trọng là phải có sự lãnh đạo định hướng, tổ chức thực hiện và kiểm tra, giám sát của tổ chức đảng; đồng thời khơi dậy được tinh thần trách nhiệm, tính tiên phong, sáng tạo của mỗi cán bộ, đảng viên và giáo viên.
Trong môi trường giáo dục mầm non, nơi những trải nghiệm đầu đời góp phần hình thành nhân cách và phát triển năng lực của trẻ, sự đổi mới không chỉ thể hiện ở việc áp dụng công nghệ hay xây dựng những hoạt động mới lạ. Đổi mới còn là thay đổi tư duy tổ chức giáo dục: từ chú trọng việc giáo viên thực hiện đúng kịch bản sang quan tâm nhiều hơn đến quá trình trẻ trải nghiệm, tương tác, khám phá và trưởng thành. Đằng sau sự chuyển biến ấy cần có vai trò lãnh đạo của Chi bộ, sự đồng lòng của tập thể và những cách làm phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường.
Khi vai trò lãnh đạo của Chi bộ được cụ thể hóa bằng hành động
Trong mỗi cơ sở giáo dục, Chi bộ không chỉ giữ vai trò lãnh đạo về chính trị, tư tưởng mà còn cần phát huy vai trò hạt nhân trong định hướng thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, xây dựng đội ngũ và thúc đẩy đổi mới. Chủ trương chỉ thực sự có ý nghĩa khi được cụ thể hóa thành những việc làm thiết thực, gắn với nhiệm vụ hằng ngày của đơn vị.
Tại Trường Mầm non Bình Minh, định hướng đổi mới hoạt động giáo dục gắn với việc phát huy vai trò của đội ngũ đảng viên, nâng cao năng lực chuyên môn và khuyến khích giáo viên chủ động sáng tạo. Thông qua sinh hoạt Chi bộ, việc trao đổi, thảo luận về nhiệm vụ của nhà trường tạo cơ sở để thống nhất nhận thức, xác định trách nhiệm và phát huy vai trò nêu gương của mỗi đảng viên trong thực hiện nhiệm vụ được giao.
Điểm quan trọng không chỉ là thống nhất về chủ trương, mà còn là làm thế nào để từng cán bộ, đảng viên chuyển nhận thức thành hành động cụ thể. Đảng viên cần đi đầu trong đề xuất ý tưởng, phối hợp cùng đồng nghiệp xây dựng hoạt động, mạnh dạn thử nghiệm cách làm mới, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ những giáo viên còn hạn chế về kỹ năng hoặc công nghệ. Qua đó, tinh thần tiên phong không dừng lại ở lời nói mà được thể hiện trong chính công việc chuyên môn hằng ngày.
Cùng với đó, việc quan tâm bồi dưỡng chuyên môn, tổ chức trao đổi kinh nghiệm, khuyến khích giáo viên tham gia các hoạt động đổi mới và ứng dụng công nghệ thông tin góp phần tạo môi trường để đội ngũ học hỏi lẫn nhau. Những giáo viên có kinh nghiệm, có thế mạnh về công nghệ hoặc phương pháp tổ chức hoạt động có thể hỗ trợ đồng nghiệp, cùng tháo gỡ khó khăn và từng bước nâng cao chất lượng công việc.
Đây cũng là cách phát huy sức mạnh tập thể: mỗi đảng viên là một nhân tố nòng cốt, mỗi giáo viên là một chủ thể tích cực, cùng hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ.
Đổi mới cách tổ chức hoạt động: Để trẻ được trải nghiệm thực chất
Một biểu hiện rõ nét của đổi mới tư duy giáo dục là cách tổ chức các ngày hội, hoạt động trải nghiệm dành cho trẻ. Thay vì chỉ xem đây là dịp biểu diễn hoặc giới thiệu thành quả đã được chuẩn bị trước, nhà trường hướng đến việc tạo ra những không gian để trẻ được tham gia, khám phá và thể hiện khả năng theo cách phù hợp với mình.
Ngày hội Văn hóa các dân tộc là một minh chứng cho hướng tiếp cận đó. Với mục đích giúp trẻ hiểu sâu hơn về văn hóa các dân tộc, nhận biết những nét riêng và bản sắc của từng cộng đồng, chương trình được xây dựng với nhiều hoạt động phong phú, kết hợp giữa văn nghệ, trò chơi dân gian, tạo hình và trải nghiệm ẩm thực.
Trẻ được làm quen với những trò chơi như bịt mắt tìm người, đi cà kheo, nhảy sạp, đập niêu, đi cầu khỉ, đẩy gậy, ném pao; tham gia các hoạt động tạo hình như thêu khăn, ghép mặt nạ,xâu vòng, vẽ mặt nạ, đan lát và thêu họa tiết. Những tiết mục múa hát cộng đồng mang sắc thái văn hóa Khmer, Chăm, Cơ-tu cùng các gian hàng ẩm thực với những món ăn đặc trưng của nhiều vùng miền góp phần làm cho nội dung giáo dục trở nên gần gũi, sinh động.
Thông qua các hoạt động ấy, trẻ không chỉ tiếp nhận kiến thức về văn hóa mà còn có cơ hội trực tiếp tham gia, giao tiếp, phối hợp với bạn bè và khám phá những điều mới mẻ. Những trải nghiệm đa dạng giúp trẻ từng bước hình thành sự tự tin, khả năng hợp tác và thái độ tôn trọng sự khác biệt giữa các nền văn hóa.
Giá trị của ngày hội vì thế không chỉ nằm ở hình thức tổ chức hay sự phong phú của chương trình, mà còn ở cơ hội học tập mà mỗi hoạt động mang lại cho trẻ. Khi trẻ được trực tiếp trải nghiệm, được lựa chọn tham gia và được khuyến khích thể hiện bản thân, hoạt động giáo dục có điều kiện phát huy ý nghĩa thực chất hơn.
Từ thực tiễn tổ chức các ngày hội văn hóa, cùng với những hoạt động như Ngày hội Văn hóa Việt – Nhật, Ngày hội Không giới hạn từ nguyên vật liệu tái chế, Ngày hội Sắc màu,… một hướng tiếp cận ngày càng được quan tâm là trao thêm không gian sáng tạo cho giáo viên, đồng thời tạo điều kiện để trẻ tham gia bằng sự hứng thú và khả năng của chính mình.
Thay vì quá chú trọng việc trẻ có thực hiện đúng những gì đã được tập trước hay không, giáo viên cần quan sát cách trẻ tham gia, mức độ chủ động, khả năng tương tác và những sản phẩm trẻ tạo ra trong quá trình trải nghiệm. Đây là sự thay đổi trong cách nhìn nhận chất lượng hoạt động giáo dục: không chỉ đánh giá những gì thể hiện ở thời điểm kết thúc, mà còn quan tâm đến quá trình học tập và sự tiến bộ của trẻ.
Cách tiếp cận này không có nghĩa là xem nhẹ việc chuẩn bị, tổ chức hay yêu cầu chuyên môn. Ngược lại, giáo viên cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng hơn về môi trường, nguyên vật liệu, nội dung, phương pháp và các điều kiện bảo đảm an toàn. Điểm khác biệt nằm ở chỗ sự chuẩn bị của người lớn nhằm mở ra cơ hội trải nghiệm cho trẻ, thay vì đặt trẻ vào khuôn mẫu biểu diễn đã định sẵn.
Để hướng đi này phát huy hiệu quả, vai trò lãnh đạo của Chi bộ có ý nghĩa quan trọng trong việc định hướng nhận thức, khuyến khích đổi mới, phát huy trách nhiệm nêu gương của đảng viên và tạo điều kiện để đội ngũ cùng trao đổi, rút kinh nghiệm. Đây là quá trình cần được tiếp tục hoàn thiện qua thực tiễn, từng bước hình thành cách làm phù hợp với điều kiện của nhà trường.
Chuyển đổi số và tinh thần tiên phong từ những việc làm cụ thể
Bên cạnh đổi mới phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục, chuyển đổi số cũng là một hướng đi được quan tâm tại Trường Mầm non Bình Minh. Trong bối cảnh công nghệ ngày càng hiện diện trong đời sống và công việc, việc ứng dụng các công cụ số không chỉ giúp giáo viên đổi mới cách thiết kế học liệu mà còn hỗ trợ trao đổi chuyên môn, lưu trữ tài liệu và tổ chức công việc khoa học hơn.
Thông qua việc khai thác các công cụ như trí tuệ nhân tạo, Canva, Wordwall, Google Drive và mã QR, giáo viên có thêm điều kiện xây dựng học liệu trực quan, thiết kế trò chơi tương tác, chia sẻ tài nguyên và hỗ trợ phụ huynh tiếp cận thông tin giáo dục. Việc lưu trữ hồ sơ dưới dạng số cũng góp phần giảm nhu cầu in ấn, thuận tiện hơn trong việc tìm kiếm, cập nhật và sử dụng tài liệu. Tuy nhiên, chuyển đổi số trong giáo dục mầm non không đơn thuần là đưa công nghệ vào mọi hoạt động. Điều cốt yếu là lựa chọn công cụ phù hợp, phục vụ mục tiêu giáo dục và điều kiện thực tế; bảo đảm công nghệ hỗ trợ chứ không thay thế sự tương tác trực tiếp giữa cô và trẻ. Mỗi sản phẩm số cần được xem xét về nội dung, tính chính xác, sự phù hợp với độ tuổi và khả năng sử dụng an toàn.
Trong quá trình đó, vai trò của tổ chức đảng thể hiện ở việc định hướng tư tưởng, khuyến khích tinh thần học hỏi, phát huy trách nhiệm của đảng viên và tạo sự đồng thuận trong tập thể. Những giáo viên có kỹ năng công nghệ tốt có thể hỗ trợ đồng nghiệp; những người còn bỡ ngỡ được tạo cơ hội tiếp cận, thực hành và từng bước nâng cao năng lực. Khi việc chia sẻ trở thành một phần của sinh hoạt chuyên môn, chuyển đổi số không còn là nhiệm vụ riêng của một vài cá nhân mà trở thành quá trình học hỏi chung của tập thể.
Điều đáng chú ý là đổi mới không nên trở thành áp lực khiến giáo viên chạy theo hình thức hoặc chạy theo công nghệ. Một hoạt động ứng dụng trí tuệ nhân tạo chỉ thực sự có ý nghĩa khi giúp giáo viên giải quyết vấn đề cụ thể, nâng cao chất lượng học liệu hoặc tạo thêm cơ hội học tập phù hợp cho trẻ. Một hồ sơ số chỉ phát huy giá trị khi thông tin được sắp xếp khoa học, cập nhật đầy đủ và phục vụ thiết thực cho công tác quản lý, chuyên môn.
Bởi vậy, phát huy vai trò tiên phong của đảng viên trong chuyển đổi số cần gắn với hiệu quả công việc, tinh thần trách nhiệm và khả năng lan tỏa cho đồng nghiệp, thay vì chỉ dừng ở việc sử dụng được nhiều công cụ mới.
Từ chủ trương đến thực tiễn: Cần kiên trì, đồng bộ và có minh chứng
Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển đội ngũ. Những định hướng đó đặt ra yêu cầu đối với mỗi cơ sở giáo dục phải chủ động nhìn nhận thực tiễn, xác định nhiệm vụ phù hợp và tìm cách tổ chức thực hiện hiệu quả.
Đối với Trường Mầm non Bình Minh, việc đổi mới hoạt động giáo dục, tăng cường trải nghiệm cho trẻ, nâng cao năng lực đội ngũ và ứng dụng công nghệ cần được đặt trong mối quan hệ thống nhất với nhiệm vụ xây dựng Đảng tại đơn vị. Chi bộ giữ vai trò định hướng và lãnh đạo; Ban Giám hiệu tổ chức thực hiện nhiệm vụ quản lý, chuyên môn theo chức trách; đội ngũ đảng viên phát huy vai trò nêu gương; mỗi giáo viên chủ động vận dụng vào hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ.
Tuy nhiên, đổi mới không thể chỉ được nhìn nhận qua những ngày hội được tổ chức thành công hay những sản phẩm học liệu đẹp mắt. Điều cần quan tâm hơn là hoạt động có thực sự tạo thêm cơ hội cho trẻ phát triển hay không; giáo viên có chủ động, sáng tạo hơn không; việc phối hợp trong tập thể có hiệu quả hơn không; công tác chuyên môn có khoa học, tiết kiệm và thiết thực hơn không.
Muốn trả lời những câu hỏi đó, nhà trường cần tiếp tục hoàn thiện cách xác định mục tiêu, tiêu chí quan sát, phương thức đánh giá và lưu trữ minh chứng. Đối với các ngày hội trải nghiệm, có thể chú trọng ghi nhận mức độ tham gia của trẻ, sự chủ động trong lựa chọn hoạt động, khả năng giao tiếp, hợp tác và những sản phẩm phù hợp với mục tiêu giáo dục. Đối với chuyển đổi số, cần đánh giá hiệu quả sử dụng học liệu, khả năng chia sẻ tài nguyên và mức độ hỗ trợ công việc thực tế.
Các minh chứng cần được thu thập từ kế hoạch, hình ảnh, sản phẩm của trẻ, hồ sơ chuyên môn và kết quả đánh giá phù hợp; qua đó giúp việc nhận xét, rút kinh nghiệm có cơ sở rõ ràng hơn. Đồng thời, Chi bộ cần tiếp tục gắn việc lãnh đạo đổi mới với kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ và kịp thời biểu dương, nhân rộng những cách làm hiệu quả. Đây cũng là cơ sở để tránh tình trạng đổi mới chỉ dừng ở phong trào hoặc phụ thuộc vào sự nhiệt tình của một vài cá nhân.
Một yêu cầu quan trọng khác là tạo môi trường để giáo viên mạnh dạn đề xuất ý tưởng, được chia sẻ khó khăn và được hỗ trợ khi thử nghiệm cách làm mới. Khi những sáng kiến phù hợp được lắng nghe, khi kinh nghiệm được trao đổi và những hạn chế được nhìn nhận trên tinh thần xây dựng, đội ngũ sẽ có thêm động lực để thay đổi. Sự lãnh đạo hiệu quả không chỉ thể hiện ở việc giao nhiệm vụ mà còn ở khả năng khơi dậy tinh thần tự giác, trách nhiệm và sáng tạo của mỗi thành viên.
Xây dựng Chi bộ vững mạnh từ những chuyển biến trong công việc hằng ngày
Thực tiễn tại Trường Mầm non Bình Minh cho thấy, xây dựng Đảng ở cơ sở không tách rời nhiệm vụ chính trị và chuyên môn của đơn vị. Một Chi bộ phát huy tốt vai trò lãnh đạo cần đưa chủ trương vào thực tiễn, gắn công tác xây dựng Đảng với việc giải quyết những vấn đề cụ thể, thiết thực trong hoạt động của nhà trường.
Từ đổi mới cách tổ chức ngày hội, khuyến khích giáo viên sáng tạo, tăng cường phối hợp chuyên môn đến ứng dụng công nghệ và từng bước nâng cao chất lượng trải nghiệm của trẻ, mỗi việc làm đều đặt ra yêu cầu về sự thống nhất trong nhận thức, trách nhiệm trong hành động và tinh thần nêu gương của cán bộ, đảng viên.
Điều quan trọng không phải là tạo ra thật nhiều hoạt động mới, mà là lựa chọn được những cách làm phù hợp, kiên trì cải tiến và đánh giá bằng kết quả thực chất. Khi giáo viên có thêm cơ hội sáng tạo, trẻ được tham gia tích cực hơn và công việc chuyên môn được tổ chức khoa học hơn, những chuyển biến ấy sẽ góp phần thể hiện hiệu quả lãnh đạo của Chi bộ.
Từ thực tiễn đó, bài học đặt ra là cần tiếp tục nâng cao chất lượng sinh hoạt Chi bộ, gắn nghị quyết với nhiệm vụ cụ thể; phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của đảng viên; tăng cường phối hợp giữa công tác lãnh đạo với quản lý chuyên môn; đồng thời coi trọng kiểm tra, giám sát, tổng kết thực tiễn và nhân rộng những cách làm có hiệu quả.
Đổi mới giáo dục là một hành trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì và đồng lòng. Với giáo dục mầm non, hành trình ấy bắt đầu từ những điều gần gũi nhất: một hoạt động được tổ chức phù hợp hơn, một giáo viên mạnh dạn thử nghiệm cách làm mới, một học liệu được thiết kế thiết thực hơn và một đứa trẻ có thêm cơ hội khám phá thế giới bằng chính trải nghiệm của mình.
Khi tổ chức đảng thực sự phát huy vai trò hạt nhân lãnh đạo, khi đảng viên tiên phong bằng hành động và khi mỗi thành viên cùng hướng đến mục tiêu chung, đổi mới sẽ không chỉ là khẩu hiệu mà từng bước trở thành động lực phát triển của đơn vị. Đó cũng là cách Chi bộ Trường Mầm non Bình Minh góp phần đưa chủ trương của Đảng vào cuộc sống, xây dựng tập thể đoàn kết, trách nhiệm, sáng tạo, hướng đến nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ trong giai đoạn mới.
Trần Thị Ngọc Ánh